آيين‌نامه‌هاي اجرايي قانون بزگزاري مناقصات نيازمند اصلاح واقعي هستند و نه تضعيف يا ظاهر‌گرايي

با توجه به مطرح شدن يك پيشنهاد براي تغيير آيين‌نامه‌هاي قانون برگزاري مناقصات، معاونت اقتصادي مركز پژوهشهاي مجلس گزارشهايي را (به شماره‌ي مسلسل 15242 و 15348) درباره‌‌ي نقايص واقعي و اصلي آيين‌نامه‌هاي يادشده و شيوه‌ي مناسب براي اصلاح واقعي اين آيين‌نامه‌ها منتشر‌كرد.

در حالي كه سازمان برنامه و بودجه كشور از هيأت دولت و كميسيون اقتصادي دولت خواسته‌است كه با حذف مفاد تبصره‌ي 2 بند «ت» ماده‌ي 3 آيين‌‌نامه‌ي بند «الف» ماده‌ي 26 قانون برگزاري مناقصات عملاً راه انعقاد قرارداد تعاونی‌های کارکنان و صندوق‌های بازنشستگی با دستگاه های ذیربط خود را بازكند. گزارش مركز پژوهشهاي مجلس به صراحت تأكيد‌ كرده‌است كه اين اقدام به معني اصلاح آيين‌نامه‌هاي قانون برگزاري مناقصات نيست و به معني حذف مهمترين نقاط قوت آيين‌نامه‌ها است. طبق گزارش مركز پژوهشها:

تبصره‌هاي «1» و «2» بند «ت» ماده‌ (3) آيين‌نامه‌ي بند «الف» ماده‌ي 26 از نقاط قوت برجسته‌ي اين آيين‌نامه‌ها و اقدامي مناسب براي اصلاح فضاي معاملات و تداركات عمومي كشور محسوب مي‌شود. تبصره‌ «1» بند «ت» ماده‌ (3) اين آيين‌نامه، درج نام «شركت‌هاي وابسته، تعاوني‌هاي كاركنان، صندوق‌هاي بازنشستگي و نظاير آن» را در فهرست‌ها برگزاري «مناقصات محدود» ممنوع و اين‌ قبيل مناقصه‌گران را ملزم و مقيد به شركت در مناقصات عمومي كرده‌است.

تبصره‌ «2» ماده‌ يادشده نيز، بلافاصله و با هوشمندي تمام اعلام‌كرده ‌است كه البته برگزاري «مناقصه‌ عمومي» دليل انعقاد قرارداد «تعاوني‌هاي كاركنان و صندوق‌هاي بازنشستگي» با «دستگاه‌هاي ذي‌ربط خود» نمي‌شود و اساساً «تعاوني‌هاي كاركنان و صندوق‌هاي بازنشستگي نمي‌توانند با دستگاه‌هاي ذي‌ربط خود قرارداد منعقد‌كنند». چرا كه چنين قراردادهايي ذاتاً دچار مشكل «تعارض منافع» و آلوده به انواع رانتهاي آشكار و پنهان هستند و به شدت مي‌توانند محيط معاملات و تداركات عمومي كشور را ناكارآمد و پرهزينه كنند. لذا بايد اذعان كرد كه در ميان همه‌ نقايص و ابهامات آيين‌نامه‌هاي اجرايي قانون برگزاري مناقصات برخي نقاط قوت مانند تبصره‌هاي يادشده نيز در اين آيين‌نامه‌ها وجود دارد كه شايسته‌ حفظ و توسعه هستند.

در گزارشهاي مركز پژوهشهاي مجلس به برخي نقاط قوت ديگر آيين‌نامه‌‌هاي قانون برگزاري مناقصات نيز اشاره شده و در بخشي از آن آمده‌است: در جزء 1 بند «الف» ماده‌ 7 برخي نكات بسيار خوب مانند موضوع كاملاً ضروري «هزينه تهيه اسناد و نحوه دريافت آن، حسب مورد» به نحوي مناسب، معقول و قانوني به حداقلهاي قانوني مندرجات فراخوان افزوده‌شده‌است.

اين گزارش اعلام كرده‌است:

اين كه پيشنهاد شود با حذف تبصره‌‌اي از آيين‌نامه‌ها اين جواز به آيين‌نامه‌ها راه يابد كه «دستگاه های اجرائی مجاز به انعقاد قرارداد با تعاونی های کارکنان و صندوق های بازنشستگی خود باشند» اصلاح آيين‌‌نامه محسوب نشده و اصلاح آيين‌نامه‌‌ها نيازمند بازنگري سيستماتيك بازطراحي بهينه آيين‌‌نامه‌ها با يك اثربخشي و كارآيي بهينه است. در غير اين صورت، تغيير آيين‌نامه‌ها حاصلي جز پيچيده و سنگين كردن بيش از پيش معاملات بخش عمومي كشور نخواهد‌داشت.

گزارش مركز پژوهشهاي مجلس با موضوع
بررسی تغییر پیشنهادی در آیین نامه های اجرایی معاملات بخش عمومی
(امکان یا عدم امکان انعقاد قرارداد با تعاونی های کارکنان و صندوق های بازنشستگی وابسته)

اوصاف الزامي فرايند تشكيل قراردادهاي مشارکت عمومی و خصوصی و واگذاری

در بند «د» تبصره‌‌ي 19‌ قانون‌ بودجه‌‌ي سال 1396 اوصاف الزامي فرايند تشكيل قراردادهاي مشارکت عمومی و خصوصی و واگذاری به بخش خصوصی اعلام شده‌است.
يكي از اين اوصاف  پاسخگويي (  مسئوليت‌پذيري / Accountability ) است.
وصف الزامي ديگر ‌پيش‌بيني‌پذيري (Predictability) است.
وصف بسيار مهم ديگر
قابلیت رسیدگی‌ به اعتراضات (Complaints Mechanism) است.
اين اوصاف قانوني، نوآوري در ادبيات قانونگذاري كشور هستند كه بايد آنها را قدر بدانيم و در اجراي آنها بكوشيم.

برخورد جدي با آموزش و توسعه‌ي نظام فني و اجرايي و پرسش از امكان يادگيري در سطح ملي

آقاي مقصود فراستخواه، روشنگر دردآشنا و اهل دقتها و باريك‌بينيهاي پژوهشگرانه، با فروتني و جويايي اهل دانش سخن‌مي‌گويد و يافته‌هاي خود را براي برون‌رفت از تكرار و عادتهاي فرساينده با مخاطبان در ميان‌ مي‌نهد. من (به‌عنوان دانش‌آموز تمام‌‌وقت سال پانزدهم مناقصات و معاملات دولتي و نظامات فني واجرايي كشور) اين درسهاي استاد را براي زمينه‌ي كاري خود بسيار راهگشا يافتم و هنگامي كه براي عيدي96 بين يافته‌هاي95 پي پيشكشي شايسته مي‌گشتم؛ فيلم سخنراني جديد استاد را بسيار شايسته يافتم در مبارك ساختن ايام و بنابراين آن را به متخصصان و مشاوران مديريت پروژه‌هاي عمراني و صنعتي و آموزش و توسعه‌ي آنها تقديم مي‌كنم. اميدوارم از اين جملات و عبارات و سنجيده و دقيق بيشترين بهره‌مندي را داشته‌باشيد.

فيلم سخنراني استاد مقصود فراستخواه (دانشيار مؤسسه‌ پژوهش وبرنامه‌ريزي آموزش عالي) با موضوع
پرسش از شرايط امكان يادگيري و توسعه‌ي استعداد در سطح ملي